Krizden en ağır darbeyi kruvaziyer turizmi aldı

Sektördeki kriz en ağır etkisini kruvaziyer turizminde gösterdi. Düşüş yüzde 67 düzeyinde. İstanbul neredeyse tamamen rota dışı kaldı.


Dünya gazetesinden Selenay Yağcı'nın bildirdiğine göre Türkiye’de son 15 yılda çok önemli bir ölçüde gelişen kruvaziyer turizmi ağır darbe aldı. Birçok uluslararası kruvaziyer şirketi, 800’den fazla gemi rotalarından Türkiye’yi çıkardı. Ancak sektörde en büyük darbeyi en büyük potansiyeli olan İstanbul aldı. Neredeyse artık gemi gelmiyor.

2015 yılında  345 olan gemi sayısı 2016 yılında 56’ya düştü. Gelen yolcu sayısı ise 600 binden 44 bine geriledi. Kayıp oranı yüzde 92 düzeyinde.

Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü-Planlama ve İstatistik Dairesi Başkanlığı'nın verilerine göre 2003’te yaklaşık 600 bin yolcu ile başlayan kruvaziyer turizmi 2013’te 2 milyon yolcuyu aştı. Ancak 2014’te ters rüzgar başladı. Yolcu sayısı 1 milyon 790 bine düştü. 2015’te 1 milyon 889 bin oldu. 2016’da ise kruvaziyer gemilerle gelen, giden ve transit yolcu sayısı 2015’e göre yüzde 67 azalarak 628 bin 33’e geriledi. Limanlara uğrayan gemi sayısı da yüzde 59 azalarak 590'a geriledi.

İstanbul limansız kaldı

Türkiye’de çok uğranan ilk üç liman İzmir, İstanbul ve Kuşadası. Bu limanların arasında çok etkilenen ilk ikisi İzmir ve İstanbul oldu. Kuşadası’nda gelen yolcu sayısı yüzde 38 düştü, gemi sayısı da yüzde 46 azaldı. İzmir’de gelen yolcu sayısı yüzde 88, gemi sayısı da yüzde 78 düştü. İstanbul’da ise gelen yolcu sayısı yüzde 92 düşerek 43 bin 543’e gerilerken, gemi sayısı da yüzde 83 düşerek 56 oldu. Salı Pazarı’ndaki inşaatın limanı kapatmasının da etkisiyle İstanbul kruvaziyer turizminden neredeyse tamamen çıktı.

İstanbul’un bu sektördeki potansiyelini kullanabilmesi için acilen limana ihtiyacı var. TÜRSAB Yönetim Kurulu Başkanı Başaran Ulusoy, Yenikapı miting alanının bulunduğu yerin yüzer liman yapılmasını gündeme getirmişti. Karaköy Limanı'nın kapalı oluşu ve yeni liman olmayışı İstanbul’un rotalara girmesini engelliyor.

Ulusoy, kruvaziyer gemi sayısındaki düşüşe rağmen toparlanma durumunda liman sorunu yaşanmaması adına yüzer liman talebinin devam ettiğini söylüyor.

Geçen yıl 800’den fazla geminin rotasından Türkiye’yi çıkardığı ve sonraki planlanan rotalarına Türkiye’yi almadığı belirtiliyor. Bu yıl Kuşadası da sırayla büyük gemilerin rotasından çıkıyor.

Carnival Corporation'a bağlı üç şirketin ardından ABD merkezli dünyanın ikinci büyük cruise şirketi Royal Caribbean, Kuşadası’na 2017 yaz sezonu programındaki tüm seferlerini iptal etti. İptal eden şirketler arasında Princess Cruises, Cunard Line, Aida, Norwegian Cruise Line, Regent Seven Seas, Oceania Cruises, Costa, Holland America Line, MSC Cruises gibi firmalar da var.

Turizmcilere göre düşüşün iki nedeni var: İlki yapımı süren Karaköy Salıpazarı limanının da kapanmasına neden olan ‘Galataport’ projesi, diğeri ise artan güvenlik kaygısı...

Hedef 2020’yi kurtarmak

Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet İşler, kara bulutların kruvaziyer turizmini etkilediğini bilirdii.

Limanların ciddi seviyede etkilendiğini ifade eden İşler, şunları ifade etti:

“Kuşadası, Efes sayesinde hala popüler. Ancak İzmir ve Marmaris, Kaş gibi limanlarda ciddi düşüş var. En büyük nedenlerinden birisi güvenlik algısı oldu. Algı değişirse dönüşler olur. Çok hızlı artışlar, düşüşler olabiliyor. Kruvaziyer turizmi bitti gitti diyemeyiz. Gelecek için umut var. 2003’te sıfırdan başlayıp milyonlara ulaştıysak bugün de yine aynısını yapabiliriz, 2018’i kurtarabiliriz. 2014’teki hacimleri yakalayabilmemiz 2020’yi bulabilir.”

TÜRSAB Genel Sekteri Çetin Gürcün de konuyla ilgili olarak şöyle konuştu:

“Galataport Projesi limanın kapatılmasına sebep oldu. İhale tamamlandıktan sonra birçok gemiye limana yanaşma izni verilemedi. Gelecek yılları da etkiledi, başka limanları da etkiledi. Artan kapasite vardı ama değerlendiremedik. Başka bir boyutu da 2015’te başlayan ve 2016 yılında da devam eden terör saldırıları sonrasında yaşanan güvenlik algısı. 2016’da birçok fi rma Türkiye’deki limanlara yanaşmayacağını açıkladı. Bu da çok büyük etkilere eden oldu. Bu yıl da parlak görünmüyor. Zaten cruise satışları bir yıl önceden başlar, planları ise 2 yıl önceden. Şu anda 2018’i satıyorlar. 2020’yi kurtarmak için şimdiden çalışmalı.”